مدیریت خشم

خشم معادل پرخاش؛غضب وبرآشفتگی است وپرشورترین وخطرناک ترین هیجان محسوب می شود؛این هیجان اغلب واکنش غیرارادی نسبت به یک تهدیدحقیقی یاخیالی است که هرچه میزان تهدیدبیشترباشدمیزان برانگیختگی نیزبیشتراست.

پرخاشگری رفتارهای تهاجمی وخصمانه نسبت به ناکامی وسرکوبی امیال است که یه بصورت ضرب وجرح؛آزار؛تخریب وصدمه رسانی به خودودیگران ویااشیای اطراف نمایان می شود؛درواقع پرخاشگری واکنشی دفاعی است که هدف آن رفع مانع وحذف عامل تهدیداست که موقتا"وگاهی بصورت کاذب فردرابه آرامش می رساند.

انواع خشم

1-خشم بجا:یک واکنش هیجانی طبیعی ومفیداست ودارای ویژگی زیرمی باشد:

الف:زمانی است که یک تهدیدواقعی درکارباشد.

ب-میزان خشم متناسب باشدت تهدیداست.

ج-اقدامات بعدی به گونه ای موثرازشدت تهدیدمی کاهدوکمترین آسیب رامی رساند.

2-خشم بی جا:یک واکنش هیجانی غیرمفید باویژکی زیراست:

الف:تهدیدواقعی نیست.

ب-میزان خشم متناسب باتهدیدنیست.

ج-اقدام دفاعی نامناسب است وباعث ضرروزیان بیشتری می شود.

نشانه های خشم

الف-نشانه های برانگیختگی بدنی:

1-احساس گرم وداغ شدن .

2-احساس انرژی زیاد؛سرخ شدن پوست.

3-لرزش دستهاوافزایش ضربان قلب.

4-تنفس سریع واحساس فشاردرعضلات.

ب-نشانه های شناختی خشم.

درحالت خشم افکارمنفی وتحریف شده مانع قضاوت درست می شوند.

عمده ترین تحریف های شناختی عبارتنداز:

1-تفکرهمه یاهیچ:همه چیزیاسفیدیادرغیراینصورت سیاه است.بااین تحریف بامسائل مطلق برخوردمی کنیدمثل بدشانسی یاخوش شانسی؛حالت وسطی رادرنظرنمی گیرید.

2-تعمیم بیش اندازه:هرحادثه منفی راشکستی تمام عیارمی دانید.مثل باکسب یک نمره منفی دریک

درس؛خودراازنظرهوشی ضعیف می پندارید.

3-فیلترذهنی:به جنبه های منفی می اندیشیدوازکنارجنبه های مثبت خودودیگران می گذرید.

3-ذهن خوانی:بدون دلیل وشاهدذهن دیگران رامی خوانید.مثلا" فکرمی کنیدمن کم عقل هستم.

4-کوچک سازی؛بزرگ نمایی وبرچسب زدن(مثل من تنبل هستم) نیزازجمله عمده ترین تحریف های شناختی هستند.

5-پیشگوئی:بدون دلیل وسندکافی پیش بینی بدمی کنیدکه اوضاع بنفع شمانخواهدشد.

مهارت خودشناسی

شناخت آدمی ازشخصیت خویشتن«مانندمنشورکثیرالاضلاعی است که شامل جلوه هاومنظره های متنوعی است که مهمترین آنهاعبارتنداز:

1-معرفت نسبت به تواناییها؛قابلیتها واستعدادهای درونی:شناخت تواناییهای درونی؛زمینه سازاعتمادبنفس است وعامل بازدارنده ای نیزبرابرشکستهای احتمالی روانی واجتماعی(اعتیاد؛طلاق؛ولگردی و..)خواهدبود.

2-معرفت نسبت به ویژگیهای رشدوتحول(خصایص سنی مثلا"خواهش های متضاددرجوانی).

3-معرفت نسبت به نیازهای اساسی روانی: نیازهای انسان شامل اولیه وثانویه است.

نیازهای اولیه یافیزیولوریک(زیستی)عبارتنداز:نیازبه آب،غذا،اکسیژن،استراخت،خواب، روابط جنسی.

نیازهای ثانویه شامل:نیازبه امنیت خاطر،نیازبه ابرازوجود،نیازبه دادوستدعاطفی،نیازبه شرافت وموقعیت،نیازبه معناجویی،نیازبه تعلق ونهاتا"نیازبه خودشکوفایی یاتحقق خویشتن می باشد.

4-معرفت نسبت به ضعفهاومحدودیتهای وجودخویش:این مرحله ازخودشناسی باعث غلبه برضعفهای درونی وبرونی وهموارساختن راه رشدوکمال می شود.

علل خشم

1-غریزی:فرویدخشم راغریزی؛طبیعی وذاتی می دانست.

2-زیستی:بعنوان مثال هورمون تستوسترون ومیانجی های مغزی درپرخاشگری نقش دارندبه همین دلیل پرخاشگری درآقایان بیش ازخانمهاست.پایین بودن گلوکزخون نیزعامل دیگرخشم است.

3-محیطی ویادگیری:نظریه پردازان اجتماعی پرخاشگری رانتیجه پاداش وتنبیه اجتماعی می دانندکه فردازطریق تقلیدازالگوهامی آموزد.

بعنوان مثال حرکت "عدم خشونت"درهندوستان؛آفریقای جنوبی واخیرا"درکشورهای عربی بیانگراکتسابی یامحیطی بودن تئوری خشونت است که عوامل اجتماعی باعث پرخاشگری وفسادانسان می شود.

مدیریت خشم

خشم رانمی توان کاملا"اززندگی انسان حذف کردبلکه بایستی؛آنرابشرح زیرمدیریت نمود:

1-تقویت خودآگاهی ازطریق آموزش وتمرین.

2-خودپایشی:بصورت روزانه یاهفتگی دفعات خشمگین شدن وافکارمنفی خودراثبت کنیدتاافکارمنفی وعوامل برانگیزاننده آنهامشخص شود؛مثل حساسیت نسبت به وعده ها.

لازم بذکراست منابع خشم برای افرادمختلف متفاوت است.

3-ازکوچک وبزرگ کردن مسائل خودداری کنیم؛اغلب مامسائل رابزرگ می کنیم مثل خطرناک بودن سرطان؛اختلاف باهمسرمهم نیست شکرکن که دیوانه نیست!12 /11/90

/ 0 نظر / 9 بازدید