بحران مهاجرت نخبگان

دریک جامعه پیشرفته 85%ثروت ملی رامنابع انسانی کارآفرین تشکیل می دهد؛این نسبت درژاپن؛کره جنوبی وسوئیس که فاقدمنابع طبیعی هستندبه 90درصدمی رسد.منظورازمنابع انسانی کارآفرین نیروهای متخصص؛سرمایه گذاران؛هنرمندان؛کارگران ماهرو...هستندکه بدلیل داشتن پتانسیل بالادرتولیددانش؛انتشاردانش؛ایجاداشتغال ؛خلاقیت ونوآوری بنام نخبگان شناخته می شوند.نخبگان نسبت به افرادعادی ازاستعداد؛انگیزه وتوانایی بالایی برای تولیدعلم وتکنولوژی برخوردارهستند.مهاجرت نخبگان یعنی خروج این نیروهاازکشورمبداءبه قصدخدمت دریک کشورپیشرفته است.مهاجرت ممکنست بالقوه یابالفعل باشد؛درمهاجرت بالقوه؛افرادهنوزبه شرایط مهاجرت دست نیافته اندولی آرزوی مهاجرت رادارندواگرمرزهابازباشد کوچ می کنند.درمهاجرت بالفعل نخبگان عملا"کوچ می نمایند.

براساس آمارصندوق بین المللی پول درسال 2005ایران ازنظرمهاجرت نخبگان دربین 90کشوردرحال توسعه رتبه نخست راداردبنحوی که سالیانه180-150هزارنخبه ازکشورخارج می شوند.آماردقیقی درموردایرانیان مهاجردردست نیست ولی رسانه هاتعدادآنهاراحدود4میلیون نفر تخمین می زنند.تاسال2005توزیع ایرانیان دردنیابشرح ذیل بود:

آمریکا6/1میلیون نفر؛کانادا200هزار؛انگلیس180هزار؛آلمان110هزار؛فرانسه100هزار؛سوئد90هزار؛استرالیا70هزار؛امارات متحده عربی200هزار؛ترکیه200هزار؛هلند20هزاروبقیه ایرانیهادریونان؛قبرس؛نروژ؛عراق؛ژاپن؛مالزی؛هند؛عراق وتایلند پراکنده هستند.

طبق همان آمارحدود300هزارایرانی درآمریکادارای مدرک تحصیلی دکتراببالاهستند.

تقریبا"50%ایرانیان مهاجردارای مدرک تحصیلی بالاترازلیسانس هستندواگرهرکدام بطورمتوسط6سال درایران دردانشگاه تحصیل کرده باشندبرپایه نرخ تورم سال1388بطورمتوسط سالیانه 6/3میلیارددلارسرمایه ملی به خارج ازکشورمهاجرت منتقل می شود.

000/000/3600=000/000/10*6*60 هزارمهاجرتحصیل کرده دانشگاهی

سرمایه های مالی ایرانیان مقیم خارج تاسال2009حدود1200میلیارددلارتخمین زده شده است که برپایه شرایط اقتصادی ایران درسال1388معادل 25سال صدورکالاهای نفتی وبرای ایجاد350میلیون شغل کفایت می کند.

تعداداساتیددانشگاههای ایران درهمان سال1500نفرودرآمریکااساتیدایرانی تبار1800نفربود.

ازمجموع110هزارنفرایرانی مقیم آلمان بیش از2000عنوان کتاب منتشرشده است درحالیکه ازبین 2میلیون مهاجرترکیه تنها100عنوان کتاب منتشرشده بود.ایرانیان مهاجردرمجالس قانون گذاری؛رسانه های بین المللی مثلCNN -BBCوروزنامه های تایمز؛واشنگتن پست و...حضورفعالی دارندودرهدایت افکارعمومی جهان موثرند.

باتوجه به اینکه کشورهای پیشرفته به دانشمندان ومتخصصان اجازه اقامت می دهندازاینرو اکثرایرانیان درآن کشورهامتخصص هستندولی درکشورهای درحال توسعه مثل ترکیه؛امارات متحده عربی؛تایلند؛عراق و...ایرانیان درصنعت توریسم وکسب وکارمشغول فعالیت اند.

دلایل مهاجرت نخبگان به خارج

1-وجودزمینه های تحقیق وتوسعه وفرصتهای مناسب شغلی درکشورمقصد.

2-وجودآزادیهای اجتماعی؛فرهنگی؛سیاسی وعلمی درکشورهای مقصد.

3-وجودنظم اجتماعی ورفاه جسمی وروانی درکشورهای پیشرفته.

عواقب خروج نخبگان

1-خروج ژن های باهوشی همراه باخروج نخبگان وکاهش ضریب هوشی نسلها ی آینده.

2-فرارسرمایه هاومتعاقب آن کاهش سرمایه گذاری وگسترش فقروبیکاری.

راهکارهای پیشنهادی برای ممانعت ازمهاجرت نخبگان

1-ایجادزمینه های تحقیق وتوسعه وفرصتهای مناسب شغلی برای نخبگان.

2-افزایش زمینه های مشارکت نخبگان؛حتی میتوان درمجلس کرسی برای نخبگان خارج ازکشوردرنظرگرفت.

3-ایجادمراکزویژه توریستی دربرخی نقاط کشورجهت تفریح واحساس رضایت نخبگان.

8/5/90دکترعباس حاتمی09122865368

/ 0 نظر / 6 بازدید